وجوه مختلف بازي هاي كامپيوتري

بازي هاي كامپيوتري سه نوع هستند: بازي فردي، بازي گروهي و بازي رقابتي. محتوي بازي ها نيز به تناسب گروه هاي مخاطب متفاوت است. برخي بازي ها حادثه اي ، پاره اي تخيلي ، بعضي نيز فكري و .. مي باشند.بازي ها به گونه اي طراحي مي شوند كه در نهايت بازيگر به هدف خود برسد و يا برنده شود.عناوين زیر پاره اي از جنبه هاي بازي را كه بازيگران را جذب مي كند نشان داده است.

۱-جنبه هاي فني

گرافيك
صدا
تعامل

۲-جنبه هاي روايي

ابتكار
سير داستان
كنجكاوي
پيچيدگي
تخيل

۳-جنبه هاي فردي

منطق
حافظه
بازتاب ها
مهارت هاي رياضي
چالش
حل مسئله
تجسم

برخي از اين جنبه ها را مي توان به خوبي در بازي هاي آموزشي تلفيق كرد. مثلا تجسم ، استراتزي كليدي شناختي است و مهارت هاي حل مسئله در بازي هاي آموزشي از اهميت خاصي برخوردار است. آن چه بازيگران را مجذوب مي كند ساختار بازي است و نه صرفا محتوي آن. منظور از ساختار بازي تصوير هاي پويا، تعامل، و وجود هدف و قاعده در بازي است.
بازي بايد بر انگيزاننده باشد و فرد را به ادامه بازي ترغيب كند. جدول زير عناصري را كه ايجاد انگيزه در بازيگر مي كند فهرست كرده است.

نشانگر هاي وجود انگيزش
كار مستقل
مداومت در بازي
لذت بردن از بازي
برخورد خود انگيخته با مسائل بازي

عوامل ايجاد انگيزش
مشاركت فعال
بازخورد سريع و دروني
اهداف چالش برانگيز و قابل وصول
آميخته اي از عدم قطعيت و نامحدود بودن

عوامل پشتيباني كننده ايجاد انگيزش
تعامل مشاركتي
ساختار گروهي يادگيري
رقابت يا همكاري گروهي
فرصت هاي برابر در بازي

عوامل ايجاد انگيزه پايدار
روايتي از واقعيت
ارتباط با كاربر
نقش هاي قابل فهم و مطلوب برا ي بازيگران

مشكلات مربوط به انگيزش
منتهي شدن انگيزه به شيفتگي به بازي
منتهي شدن انگيزه به انتقال خيال به واقعيت
منتهي شدن انگيزه به خود خواهي و غرور


بازي در دوران كودكي از اهميت خاصي برخوردار است و در رشد رواني، اجتماعي و عقلاني كودك تاثير بسزايي دارد. بازي هاي كامپيوتري امكان ايجاد فرصت هايي را دارند كه مكمل بازي هاي واقعي آن ها در عالم واقع باشند. مثلا بازي هاي كامپيوتري قواعدي دارند كه در محدوده خاص به بچه ها امكان انتخاب مي دهند. اين بازي ها به بچه ها كمك مي كنند كه ضرورت قواعد و علت آن را درك كنند.
ايفاي نقش فرصت ديگري است كه بازي ها ايجاد مي كنند. ايفاي نقش توانايي داوري در باره كار آمدي نقش را فراهم مي كند .
بازي هاي كامپيوتري نياز به منطق، حافظه، مهارت هاي حل مسئله ، تجسم و اكتشاف دارند. لازمه اين بازي ها دستكاري اشياء با ابزار هاي الكترونيكي و فهم بازي به مثابه سيستم پيچيده است. بازي هاي گروهي كامپيوتري مستلزم رشد مهارت هاي اجتماعي است مثلا بچه ها بايد در مورد هدف هاي خود تصميم بگيرند.

برخي مشكلات بازي هاي كامپيوتري



معمولا فراهم آوردن همه مشخصات بازي هاي خوب كامپيوتري در يك بازي مشكل است. بازي ممكن است خيلي آسان و يا خيلي سخت باشد و در هر دو صورت ايجاد انگيزه نكند. گاه بازي از حيث زمان طولاني است و اين با محدوديت هاي برنامه درسي تناسبي ندارد. رابط گرافيكي نامناسب ، بازخورد اندك و قواعدغير منطقي از ديگر مشكلات بازي هاي كامپيوتري است. پيش از اين گفتيم كه ايجاد انگيزه يكي از لوازم بازي هاي كامپيوتري است ولي گاه ممكن است اين جنبه آنقدر قوي باشد كه ايجاد اعتياد كند.
نكته ديگر اين است كه بازي هاي كامپيوتري داراي سوگيري هاي جنسيتي هستند و عملا به صورتي طراحي شده اند كه اغلب گويي بازي هاي كامپيوتري مختص پسر هاست.
مسئله ديگر محتوي اكثر بازي هاست كه زمينه هاي خشونت را با خود به همراه دارند و امكان انتقال اين نقش هارا به دنياي واقعي ايجاد مي كنند.
از طرفي مشاركت در بازي ممكن است در برخي بازي ها صرفا به صورت مراعات نوبت يكديگر در بازي باشد و عملا امكان مشاركت در تصميم گيري و بروز مهارت هاي اجتماعي از طريق بازي ها ايچاد نشود. آن چه عملا نشان مي دهد كه بچه ها در حال كار گروهي هستند گفت و گو و صحبت كردن آن ها بايكديگر و تبادل نظر آن ها براي تصميم گيري مي باشد.

بازي هاي كامپيوتري و تعليم و تربيت: برخي نتايج تحقيقات



برخي نتايج تحقيقات در باره بازي هاي كامپيوتري به قرار زير است:

• بازي هاي حادثه اي منابع خوبي براي آموزش و يادگيري مي باشند.
• آموزش استفاده گروهي از بازي هاي آموزشي تاثير مثبت در پيشرفت تحصيلي و روابط اجتماعي بچه ها دارد.
• رشد يادگيري از طريق بازي بستگي به زمينه يادگيري ، برنامه درسي ، فعاليت هاي معلمان و فراگيران ، درك آن ها از اهداف يادگيري و تعامل اجتماعي دارد. صرف تقسيم بچه ها به گروه هاي مختلف موجب يادگيري گروهي نمي شود.
• نقش معلم در يادگيري موثر از طريق بازي هاي كامپيوتري بسيار مهم است. معلم مي تواند نقش حياتي خود را با مديريت بازي در كلاس و قرار دادن آن در متن درس فراهم كند.
• نقش يا فعاليت كه در بازي گروهي طراحي مي شود بايد به گونه اي باشد كه متضمن مسئوليت فردي و وابستگي متقابل مثبت باشد.


پيشنهاداتي براي تحقيقات



برخي زمينه هاي زير مي توانند براي تحقيقات آينده مورد توجه قرار گيرند.

• بازي هاي گروهي با رابط هايي كه امكان كاربري چند نفر را بدهند و فضاي كار گروهي ايجاد كنند يا به صورت متعامل و همزمان و يا به صورت نا همزمان.
• طراحي بازي هاي ناهمزمان گروهي مثلا شطرنج از طريق پست الكترونيكي
• گمنام بودن بازيگران در بازي هاي شبكه اي و نتايج مثبت و منفي آن
• تواناي حفظ گزارش ثابت از تعامل هاي بازيگر براي تحليل و تامل هاي بعدي
• رابطه مهارت هاي شناختي و اجتماعي و توانايي آن ها در بازي هاي كامپيوتري
• نتايج كليشه سازي و خشونت بر كاربران بازي هاي كامپيوتري
• ايجاد انگيزه در دانش آموزان از طريق بازي هاي كامپيوتري
• آثار و يا علل بازي با كامپيوتر
• رشد مهارت هاي زبان و رياضي از طريق بازي هاي كامپيوتري
• تحليل چگونگي درك اهداف بازي توسط كار بران و چگونگي نيل به اهداف
• عوامل جنسيتي در بازي هاي كامپيوتري


جنبه هاي مثبت بازي هاي كامپيوتري



بازي هاي كامپيوتري داراي ويزگي هاي مثبيت نيز مي باشند. بازي هاي فردي موجب تفكر، تامل و خلاقيت مي شوند. بازي فعاليتي اجتماعي است. بچه هايي كه با هم بازي مي كنند در باره آن گفت و گو مي كنند. بازي هاي گروهي موجب بوجود آوردن گروه هايي با علائق و اهداف مشترك مي شود كه در آن از افراد مبتدي تا متخصص مي توانند به تبادل افكار بپردازند. علاوه بر آن بچه ها با فناوري نوين از طريق بازي آشنا مي شوند. بچه هايي كه بازي هاي كامپيوتري مي كنند حداقل داراي تخيل قوي، پر شور و هيجان ، زيرك و با فناوري آشنا هستند.

جنبه هاي منفي بازي هاي كامپيوتري




نبايد جنبه هاي منفي بازي هاي كامپيوتري را فراموش كرد.اعتياد به اين بازي ها ازجمله اين نكات است. گرچه اقليتي از بچه ها دچار اين مشكل مي شوند ولي شمار آن ها قابل توجه است و بايد براي پيشگيري از آن راهبرد هايي را انديشيد. بدترين حالت آن است كه كودكان و نوجوانان از فعاليت هاي خشن بازي ها كليشه برداري كنند و با واقعيت كنار نيايند و دچار مشكلات احتماعي بشوند و و دائما مشغول بازي باشند و با ماشين هاي كامپيوتري راحت تر از آدم ها كنار بيايند.
اگر بازي هاي كامپيوتري را در مجموعه فعاليت هاي تربيتي مي خواهيم قرار دهيم بايد از تهي بودن بازي ها از اين وجوه منفي مطمئن باشيم و تصور نشود كه بازي هاي كامپيوتري منحصر به اين نوع بازي ها مي شود.

رهنمود هايي براي طراحي بازي هاي آموزشي



نكته هايي كه گفته مي شود اختصاص به بازي هاي آموزشي ندارد و هرگونه نرم افزار آموزشي را شامل مي شود. هر نرم افزار آموزشي بايد داراي فلسفه تربيتي مطمئني باشد و اهداف و محتوي آن به روشني بيان شده باشد. گروه طراح بازي بايد شامل معلمان و نيز دانش آموزان باشد تا در مراحل توليد بازخورد خود را به گروه سازنده منتقل كنند.نرم افزار بايد افراد با استعداد ها، توانايي هاي مختلف را مخاطب خود قرار دهد براي كاربران و معلمان راهنماي بازي را ارائه كند. همچنين نرم افزار بايد نقش معلم را بپذيرد. اگر مشاركت و كار گروهي هدف بازي است ، نرم افزار بايد زمينه بحث و گفت و گو را فراهم كند.
مثلا بازي هاي آموزشي مي توانند فضاي آموزشي را به صورت داستان عرضه كنند و تخيل و كنجكاوي بچه هارا بر انگيزند و فرصت هاي پرورش خلاقيت را فراهم آورند. فرصت تفكر و ارزيابي و گرفتن بازخورد از ديگر مشخصه هايي است كه بايد بازي هاي آموزشي داشته باشند. تعامل بازي بايد هدفدار باشد بگونه اي كه اهداف يادگيري حاصل شود و يا فراگير فرصت هايي براي هم انديشي با ديگران داشته باشد. امكان تصحيح و آموختن از خطا ها براي بهبود كاركرد و نيل به اهداف از ديگر موارد قابل توجه است. بازخورد مثبت بازي هاي آموزشي به فراگيران كمك مي كند كه ميزان پيشرفت خود را دريابند و گروه هاي بازيگر نيزبه ارزيابي انتخاب ها و تصميم گيري هايشان بپردازند. نقش هايي كه براي بازيگران تعريف شده است بايد هم مسئوليت هاي فردي و نيز رابطه اجتماعي خلاق را تقويت كند.



/ 0 نظر / 8 بازدید