دغدغه های فناوری(۱)

فناوري كامپيوتري عصر جديدي را براي رسانه هاي عمومي به وجود آورده است كه همراه آن انتظارات و نگراني هايي در مورد تاثير آن بر رشد و سلامت كودكان نيز پديد آمده است. به همراه هر موج جديد فناوري رسانه اي چنين انتظارات و نگراني هايي ايجاد شده است. ظهور پديده فيلم در اوايل قرن 20، راديو در دهه 1920 و تلويزيون در دهه 1940.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

سطح تعامل بالاي كامپيوتر و جنبه هاي ارتباطي آن انتظارات و توقعات در مورد آموزش پربار و نگراني در مورد احتمال بالاي آسيب رساني را افزايش داده است كه لزوم ايجاد روابط جديد بين صنعت، آموزش و گروه هاي پشتيبان را افزايش مي دهد.

با ورود هر موج جديد رسانه اي مناظره در مورد تاثيرات آن،  بخصوص بر روي افراد خردسال افزايش يافته است. از هر رسانه جديد در مورد مزاياي اجتماعي و آموزشي، انتظاراتي وجود دارد و به همراه آن نگراني هايي در مورد دستيابي كودكان به اطلاعات نامناسب و آسيب رسان بوجود ميايد.

قسمت نخست اين نوشته به تشريح مناظرات حول ورود رسانه هاي ابتدايي مي پردازد و انتظارات، موانع و گرايش هاي مشابه در پژوهش هاي هر دوره را ذكر مي كند.

موافقان اعتقاد دارند كه هر فناوري جديد دنياهاي جديدي را به كودكان معرفي مي كند، در حالي كه مخالفان بر اين باورند كه رسانه جديد ممكن است در آموزش اصول اخلاقي به كودكان جايگزين دنياي واقعي شود، پايه اعتقادات اخلاقي آنان را سست كند و منجر به روي آوردن آنها به رفتارهاي غير قانوني بزهكارانه يا جنسي شود.

مطالعات اوليه به بررسي اين موارد پرداخته بود: گروه هاي جمعيتي (demographic) كه سريعترين دسترسي را به فناوري دارند، ميزان زماني كه اين گروه ها صرف استفاده از فناوري جديد مي كنند و منابع آنها در شيوه هاي مختلف استفاده.

مطالعات بعدی به بررسي محوه تاثير محتواي رسانه بر كودكان پرداخته است.

كودكان و فيلم

  • هنگامي كه فيلم براي اولين بار جامعه آمريكا شد، موافقان آن را به عنوان نوعي سرگرمي و علاوه بر آن "روشي براي آموزش" و يك نيروي اجتماعي جديد معرفي كردند. در همين حال مخالفان فيلم ها را غير اخلاقي مي دانستند زيرا كودكان را با صحنه هاي مربوط به خشونت و عياشي آشنا مي كرد.

در يكي از پژوهش هاي اين دوره، يكي از پژوهشگران دريافت كه تقريبا تمامي كودكاني كه به تماشاي فيلم علاقه مند بودند با صحنه هايي فراتر از سن خود مواجه مي شدند. نگراني در مورد محتواي فيلم ها منجر به تقاضا براي سانسور فيلم ها و ايجاد محدوديت در پخش آنها شد. به همين دليل صنعت فيلم سازي وعده توليد فيلم هاي بهتر را داد و تعهد داد كه به والدين در مورد مراجعه فرزندانشان به سينماها هشدار بدهد.

در خلال سال هاي 1930 جامعه پژوهشي توجه خود را معطوف به تحقيق در مورد تاثير فيلم ها بر كودكان كرد. مطالعات بنياد پين (‍Payne Fund) در سال 1933 منجر به ارائه كتابي مفصل در مورد تاثيرات فيلم در زمينه هاي گوناگون شد. اين نتايج بيانگر اين بود كه تاثير فيلم بر كودكان بستگي به سن، جنسيت و تمايلات او دارد.

كودكان و راديو

با شروع كار راديو در دهه 1920، موافقان وعده دادند كه راديو باعث ورود اطلاعات و سرگرمي به خانواده، پايان انزوا و متحد ملت مي شود. اما مخالفان نگران آن بودند كه راديو مي تواند باعث كاهش سطح فعاليت هايي مانند مطالعه و رفتن به كليسا شود. آنها هم چنين نگران تبليغات و كيفيت پايين برنامه هاي بودند.

راديو بر خلاف سينما از ابتدا توسط دولت كنترل مي شد. در خلال دهه  1930 و 1940 راديو به خاطر نحوه برخوردش با جنايت و خشونت مورد انتقاد شديد قرار گرفت. شكايت از محتويات برنامه هاي راديو منجر به نامه نگاري والدين به توليد كنندگان برنامه هاي راديويي شد.

اولين پژوهش ها در مورد راديو به بررسي علايق و منابع كودكان مي پرداخت. پژوهشي اوليه به تاثير سن كودكان در ميزان علاقه آنها به برنامه هاي راديويي اشاره كرد. پژوهش هاي بعدي به بررسي گستره تاثيرات راديو، مانند واكنش هاي احساسي كودكان، توانايي تمييز واقعيت از تخيل و عملكرد در مدرسه پرداختند. اين پژوهش ها نشان داد كه عواملي مانند سطح رشد كودك و شرايط خانوادگي مي توانند ميزان تاثير را مشخص كنند.

كودكان و تلويزيون

ظهور تلويزيون به عنوان رسانه اي عمومي، در سال 1948 بود. اظهار نظر درباره تاثيرات مختلف تلويزيون به زودي تبديل به بحثي عموم شد. موافقان تلويزيون آنرا به عنوان "بزرگترين كلاس درسي كه جهان تاكنون به خود ديده است"، معرفي مي كردند و به توانايي آن در ارائه تصوير در كنار صدا اشاره مي نمودند.

مخالفان تلويزيون عقيده داشتند كه مي تواند به فعاليت راديو و مكالمات روزمزه لطمه بزند و منجر به ابتذال فرهنگ آمريكايي شود. اين نگراني ها مشابه نگراني در مورد فناوري هاي پيشين بود.

مناظرات كنوني پيرامون درباره فناوري كامپيوتر و رسانه هاي جديد، يادآور انتظارات و نگراني هاي گذشته است. در تحقيقي كه اخيرا از 1000 نفر از والدين آمريكايي-كه حداقل يك فرزند 8 تا 17 سال دارند و  داراي حداقل يك كامپيوتر شخصي هستند- به عمل آمده است، 70% از آنها اينترنت را مكاني معرفي كردند كه كودك مي تواند در آن "مطالب مفيد و جذابي" را پيدا كند. در عين حال 75% از آنها از امكان افشاي اطلاعات شخصي و دسترسي به تصاوير مستهجن بوسيله كودكان خود ابراز نگراني كردند.

تحقيقات اوليه همانند نمونه هاي پيشين، توجه خود را معطوف به زمان صرف شده از سوي كودكان براي كار با كامپيوتر، منابع مورد استفاده وتاثير كامپيوتر بر فعاليت ها و زنگ تفريح آنان مي كند. به همين منوال تحقيقات به تدريج به سمت ارزيابي محتوا پيش مي رود. طبيعت تعاملي رسانه جديد پتانسيل لازم براي جامعه پذيري و آموزش كودكان را به همراه دارد، اما در كنار آن احتمال دستيابي به محتواي نامناسب را افزايش مي دهد.

انتظار از رسانه جديد به عنوان عاملي براي جامعه پذيري و آموزش

{...}

پژوهش در مورد تاثيرات رسانه بر كودكان بايد با توجه به تغييرات محسوس فيزيكي،رواني، اجتماعي و ... آنها صورت بگيرد. كودكان تا سن 12 سالگي مهارت هاي اصلي زندگي مانند راه رفتن، سخن گفتن، مراقبت از خود و ... را فرا گرفته اند. پژوهش ها نشان مي دهد كه رسانه در كنار عواملي مانند خانواده، دوستان و مدرسه، مي تواند نقش مهمي در جامعه پذيري و آموزش كودك داشته باشد؛ اما اين فرايند از طريق همگرايي سطح رشد كودك و منابع، محتواي رسانه و شرايط محيط صورت مي گيرد.

استفاده از رسانه و رشد اجتماعي

رشد اجنماعي فرايندي است كه در آن كودكان مهارت هاي انجام مسئوليت را به دست مياورند، از انگيزه و نتايج رفتارها آگاه مي شوند و به روابط انساني در اجتماع پي مي برند.

پژوهش ها نشان مي دهد كه تاثير رسانه بر رشد اجتماعي به عواملي مانند تعامل با خانواده، همسالان، مدرسه و شبكه هاي ارتباطي بستگي دارد. براي مثال هنگامي كه رابطه كودك با خانواده اش رضايت بخش نباشد، به تلويزيون پناه مي برد و درباره آنچه مي بيند به تخيل مي پردازد.

به گونه اي مشابه، پژوهش هاي كنوني نشان مي دهد كه استفاده از كامپيوتر مي تواند به درك كودك از خود و جامعه پذيري وي كمك نمايد. براي مثال استفاده از شبكه كامپيوتري در مدارس منجر به تسهيل تعاملات گروهي، همكاري و شكل گيري دوستي ها شده است. در مكان هايي مانند كلوب هاي كامپيوتري نيز كودكان به مبادله افكار و ايجادروايط مي پردازند كه باعث ايجاد موقعيت اجنماعي براي آنان و به دست آمدن عزت نفس مي شود.

كاربرد كامپيوتر در خانه نيز موقعيت هاي مخصوص خود را دارد. قرار دادن كامپيوتر در اتاق شخصي به جاي گذاشتن آن در يك مكان عمومي منجر به انزواي اجتماعي مي شود. هم چنين استفاده از اينترنت در خانه منجر به بالا رفتن سطح تنهايي و افسردگي مي شود، هر چند تحقيقات در اين زمينه مبهم است. مشخصا ايميل و اتاق هاي چت نحوه ارتباط افراد با يكديگر را تغيير داده است همانطور كه بازيهاي كامپيوتري امروزه تبديل به روش براي تعامل و گفتگو شده است.

/ 0 نظر / 55 بازدید