آیاکامپیوتر ت.ت را غیر انسانی خواهد کرد؟(۴)

روایت سوم: آموزش ارزش های مهم انسانی در معرض خطر قرار می گیرد.

گروهی معتقدند که ارزش های انسانی والایی وجود دارد که در جریان رشد طبیعی کودک و یا در جریان فرآیند اجتماعی خود بخود به دست نمی آیند؛بلکه باید نهاد هایی مانند خانواده ؛نهاد های مذهبی رسانه ها و ... آن هارا به کودک بیاموزند. از مهمترین این نهاد ها مدرسه است که این ارزش ها را در قالب برنامه آشکار و یا برنامه پنهان به کودکان می آموزد. ارزش هایی مانند آزادی؛برابری؛عدالت و ... که البته در ذیل آن بچه ها باید گوش دادن به یکدیگر ؛تحمل یکدیگر ؛ حل اختلافات خود با دیگران به شیوه ای مسالمت آمیز و... انجام دهند تا آن ارزش های بزرگ به دست آید.
آکسانی که دغدغه آموزش این ارزش ها را دارند معتقدند: دانش آموزانی که به حسب قواعد رمز گذاری کامپیوتر داوری می کنند در مورد این ارزش ها نتوانند قضاوت درست انجام دهند و یا این که مدارسی که کامپیوتر در آن بوفور استفاده می شود برای درس هایی که دارای محتوی ارزشی هستند(مانند ادبیات و تاریخ) اهمیت چندانی قائل نشوند و یا این که به اهدافی که بصورت کامپیوتری قابل بیان نیستند مانند قضاوت،شهود،خلاقیت و وحدت وقعی قائل نباشند.
دانش آموزانی که وقت خود را با کامپیوتر می گذرانند وقت کافی برای آموختن ارزش های انسانی نخواهند داشت،چون ارزش های انسانی در موقعیت های واقعی و در مواجهه با دیگران آموخته می شود. موقعی که دانش آموز تصمیم می گیرد تقلب بکند یا نکند؛ به دوستش توجه کند یا به او التفاتی نداشته باشد و ...بعلاوه استفاده از کامپیوتر در مدرسه توجه را بیشتر معطوف مسائل فنی خواهد کرد و جایی برا ی مسائل انسانی باقی نخواهد گذاشت و محتوی اخلاقی مدرسه را فقیر خواهد کرد.سرانجام کامپیوتر ارزش هایی را تلویحا آموزش خواهد داد که ما خواهان آموختن آن نیستیم.مثلا بازی با کامپیوتر و موضوعات جدی پی آمد هایی را خواهد داشت مانند: بی دقتی، نگرش مزمن بردن بازی بدون تخلف از مقررات و کاهش مسئولیت در مقابل نتایج واقعی اعمال خود.
در نهایت بی توجهی به ارزش های اخلاقی و بخصوص ارزش هایی که از طریق برنامه پنهان انتقال می یابد نهاد های اجتماعی و وحدت ملی و نهایتا تمدن انسانی را در معرض خطر قرار خواهد داد.
البته کسانی که نگران تعارض در جوامع چند فرهنگی هستند شاید از این بابت که کامپیوتر نقشی خنثی دارد خوشحال باشند ولی به هر روی نتیجه این تمرکز غفلت ورزیدن از رشته های فرهنگی مانند هنر؛موسیقی؛مذهب ؛ ادبیات ؛ تاریخ و ... خواهد بود.
در پاسخ به این مدعا گفته شده که لزومی به فرض تعارض میان کامپیوتر و آموزش ارزش ها نیست و این امر لازمه ذاتی کامپیوتر نیست. بلکه حتی می توان از زمانی که صرف یادگیری کامپیوتر می شود برای آموزش آشکار و پنهان ارزش ها استفاده کرد. برخی نیز در این تردید کرده اند که مدارس در امر آموزش ارزش ها توفیقی داشته باشند که کامپیوتر حال از آن ها بتواند سلب توفیق کند. در نهایت عده ای معتقدند که اگر چیزی هم از دست برود جنبه های دیگر ت.ت بهبود پیدا می کند.
همانطور که کتاب که موجودی بیجان است و توسط روش های صنعتی تولید می شود به آموزش ارزش ها کمک می کند؛ کامپیوتر هم با قابلیت های بالاتر و تلفیق صدا؛متن؛تصویر؛گرافیک؛فیلم و .. به نحو موثر تری می تواند به آموزش ارزش ها کمک کند. نمونه ای از این قبیل سی دی آموزشی A Right to Die می باشد که شامل مصاحبه با افراد مجروح ؛پزشکان؛ سابقه افراد مجروح قبل و بعد از جراحت و نیز راهنماهایی برای معلم می باشد که به روش سقراطی آموزش را به پیش ببرد.
همانطور که کتاب فن نفسه ت.ت را غیر انسانی نخواهد کرد کامپیوتر هم چنین صفتی را بذاته ندارد.اگر کامپیوتر جای معلم را بگیرد ممکن است این اتفاق بیفتد ولی اگر ابزار کار معلم باشد و معلم به کمک آن محیط آموزش را غنی تر کند این مسئله بعید است.
در مورد پیام های تلویحی هم؛ موافقین معتقدند که در کلاس های کامپیوتر هم می توان به کمک محیط یادگیری گروهی این ارزش ها را تلویحا منتقل کرد.
به هر حال دو سوال اساسی باقی است. سوالاتی که جنبه تجربی دارد.آیا فرصت های تامل و آموختن در کلاس های کامپیوتر به اندازه فرصت هایی است که در سایر دروس ایجاد می شود؟ آیا معلمان در کلاس های کامپیوتر برای مواجهه دانش آموزان با ارزش های انسانی به میزان سایر دروس فعالند؟
این سوالاتی است که باید بر روی آن کار تجربی صورت گیرد و هنوز برما مثلا معلوم نیست دانش آموزی که در بازی مجازی شهری را نابود می کند آیا برای حیات ارزشی قائل است و یا این که پرخاشگر تر می شود؟
برخی معتقدند که اساسا مدارس نقشی در آموزش ارزش ها ندارند و کارکرد آن ها صرفا جنبه مهارت آموزی و آماده کردن افراد برای زندگی در جامعه پیچیده شهری است و دانش آموزان ارزش های خود را بیشتر از طریق خانواده؛گروههای همسالان؛ و رسانه ها می آموزند.لذا نگرانی در مورد ورود کامپیوتر و تاثیرات آن در زمینه آموزش ارزش ها اصولا وجهی ندارد. در پاسخ عده ای آن را رد می کنند و معتقدند مدرسه همواره عامل انتقال ارزش ها بوده است و خواهد بود؛ حتی اگر بپذیریم که چنین نبوده است باید مدرسه را تغییر داد نه آنکه صورت مسئله را بوجهی دیگر بیان کرد.
ما معتقدیم که اگر آموزش کامپیوتر به صورت واحد های منتزع و فردی باشد برخی دغدغه های گفته شده ممکن است وجهی بیابد. همچنین اگر آموزش به صورت جزیی از دروسی مانند ادبیات؛هنر ؛زبان و ... باشد، و تاکید بر مسائل فنی شود این دغدغه همچنان باقی است . در خاتمه باید به نقش معلم در کلاس مبتنی بر کامپیوتر اشاره کرد که می تواند منجر به آموزش ارزش ها شود و یا از آن فاصل بگیرد.


workviolence.gif

/ 0 نظر / 11 بازدید